Moe zonder duidelijke reden: als je dag vooral bestaat uit 'dingen die je moet'
- Ineke Verwijs
- 2 dagen geleden
- 4 minuten om te lezen
Je bent niet ingestort.
Je doet wat nodig is.
Je dag loopt.
En toch voel je aan het eind van de dag vooral één ding: leegte.
Niet omdat het te druk is.
Niet omdat je het niet aankunt.
Maar omdat je dag vooral bestaat uit dingen die je moet.
Inhoudsopgave blog:
Moeten? Geen probleem totdat...
Waarom deze moeheid niet verdwijnt met rust
Het echte onderscheid: moeten, kunnen en willen
Waarom 'goed zijn in iets' je kan uitputten
Dit is geen patroon maar een probleem
Wat kerntalenten hier zichtbaar maken (en wat niet)
Hoe herken je dit bij jezelf?
Wat ik je graag wil meegeven
Moeten? Geen probleem totdat...
Iedereen moet dingen doen.
Werk. Zorg. Regelen. Afstemmen.
Als je iets wilt, hangt daar vaak aan vast dat iets 'moet'.
Wil je een marathon kunnen rennen dan 'moet' je daarvoor oefenen.
Wil je graag je zus bezoeken aan de andere kant van het land, dan 'moet' je daarvoor een poos in de auto zitten.
Enzovoorts.
Dat is normaal.
Het probleem ontstaat dus ook niet bij het moeten, maar bij het structureel ontbreken van iets anders.
Namelijk: het doen van activiteiten die voortkomen uit je aard en intrinsieke motivatie.
Niet uit noodzaak, loyaliteit of verstandige keuzes.
En het is echt niet gelijk een loeiende sirene, als je dat wel doet.
Veel mensen leven jarenlang in een prima functionerend systeem van moeten.
Tot het lichaam, de energie of het plezier afhaakt.
Zonder duidelijke aanleiding.
Waarom deze moeheid niet verdwijnt met rust
Bij fysieke of mentale overbelasting zien we een duidelijk patroon:
Druk > vermoeidheid > herstel > weer energie
Bij deze vorm van moeheid ontbreekt dat herstel.
Omdat rust niets verandert aan de inhoud van je dagen.
Je rust om daarna weer terug te keren naar:
rollen die je draagt uit verantwoordelijkheid
taken die logisch zijn, maar je geen energie geven
verwachtingen die je zelf in stand houdt
Energie lekt dan niet weg door 'hoe vaak' of 'hoe veel' je iets moet doen.
Maar door richting. Het gaan van de verkeerde richting.
Het echte onderscheid: moeten, kunnen en willen
Hierin zit een belangrijk, maar vaak gemist verschil.
Moeten
Wat nodig is om het systeem draaiend te houden
Hier zit plicht, verantwoordelijkheid en loyaliteit
Kunnen
Wat je beheerst. Waar je goed in bent.
Dit wordt vaak verward met talent.
Willen (intrinsieke motivatie)
Wat voortkomt uit wie je van nature bent
Wat energie gééft in plaats van kost.
De meeste mensen die 'moe zijn zonder reden', leven vooral op:
moeten
aangevuld met kunnen (vanuit ontwikkelde competenties, niet vanuit sterke kerntalenten)
Het 'willen' is structureel naar de achtergrond verdwenen.
En dat ga je merken.
Altijd.
Vroeg of laat.
Waarom ‘goed zijn in iets’ je kan uitputten
Een van de hardnekkigste misverstanden:
“Maar ik ben hier toch goed in?”
Dat klopt vaak ook.
Juist dáárom blijf je het doen.
Je wordt de vanzelfsprekende:
regelaar
kartrekker
bemiddelaar
meedenker
degene die het wel oplost
Niet omdat het bij je past, maar omdat je het aankunt.
Bekwaamheid wordt dan het criterium .Niet motivatie.
En bekwaamheid zonder motivatie kost energie.
Dit is geen probleem, maar een patroon
Belangrijk: dit is geen psychisch probleem.
Geen burn-out (of bore-out!) per se.
Geen gebrek aan veerkracht.
Het is een logisch gevolg van jarenlang leven op:
aanpassing
verantwoordelijkheid
rationele keuzes
Zonder regelmatig te toetsen:
past dit nog bij wie ik ben?
Veel mensen hebben die toets nooit geleerd te maken.
Ik in iedergeval niet.
Mijn keuze voor opleiding was bijvoorbeeld gebaseerd op 'ach, mijn vriendin doet dat ook' of de keuze voor woonplaats 'ja, omdat mijn vriend daarvandaan komt' en hier nog één 'mijn ouders zeiden dat ik maar beter een baan kon kiezen waar écht genoeg werk in te vinden is'.
Hoe zit dat bij jou?
Wat kerntalenten hier zichtbaar maken (en wat niet)
Kerntalenten zijn geen hulpmiddel om jezelf te verbeteren.
Ook geen methode om beter te functioneren.
Kerntalenten heb je al.
Ze werken vanaf jonge leeftijd, of je ze kent of niet.
Wat wél een hulpmiddel is, is het inzicht dat een kerntalentenanalyse oplevert.
Dat inzicht maakt onder andere zichtbaar:
wat jou van nature motiveert
waar je structureel energie van krijgt
waar je langdurig op leegloopt, ook al gaat het ‘goed’
Niet door advies, oefeningen of gedragsverandering, maar door helder te maken wat er al in je zit en hoe je dat nu inzet. Dat onderscheid zie je niet door harder na te denken of beter te plannen (sommige hebben hier van nature écht moeite mee, en dat is juist iets wat bij ze past).
Het zit dieper dan gedrag, keuzes of goede intenties.
En precies daarom blijft deze vorm van moeheid vaak onbegrepen.
Hoe herken je dit bij jezelf?
Niet in grote drama’s zoals langdurig uitval, maar in terugkerende patronen in je dagelijks functioneren.
Bijvoorbeeld:
Je doet je werk goed, maar merkt dat je vooral bezig bent met volhouden, niet met ontwikkelen
Taken kosten je vooraf al energie, ook al verlopen ze soepel
Je agenda is logisch gevuld, maar je mist activiteiten waar je tijd in vergeet
Je neemt automatisch rollen op je omdat je ze aankunt, niet omdat je ze zoekt
Je voelt opluchting als iets wegvalt, niet voldoening als het lukt
Je maakt keuzes op basis van wat verstandig is, niet op basis van wat je drijft
Dit zijn geen klachten en ook geen signalen van falen.
Het zijn aanwijzingen dat je in je huidige leven vooral werkt op bekwaamheid en plicht,
en te weinig op intrinsieke motivatie.
En dát verschil zie je pas scherp wanneer je het expliciet maakt.
Wat ik je graag wil meegeven
Moe zijn zonder duidelijke reden is geen vaag signaal.
Het is juist opvallend precies.
Het zegt namelijk niet: je kunt dit niet.
Het zegt: dit past je niet
En daar kun je wat mee!
Opmerkingen